• Stephanie

"Ik heb nog steeds contact met mensen die ik jaren geleden gefilmd heb"

Manon van der Sluijs is researcher van de veelbesproken documentaireserie Klassen, waarin schrijnend duidelijk wordt dat de schoolcarrière van veel kinderen bepaald wordt door hun afkomst en achtergrond. Het was een intensief en langdurig proces. "Waar mensen vaak niet bij stilstaan is dat je echt een band opbouwt met de hoofdpersonen wanneer je zo’n lange tijd betrokken bent; wat je in de serie ziet is natuurlijk maar een deel van wat er speelt." Manon zal haar ervaringen delen in onze FilmUP #4 op donderdag 4 maart, maar we spraken vooraf al even met haar.

© Manon van der Sluijs

Ze is vanaf het begin tot het einde betrokken geweest bij het ontstaan van de serie. Regisseurs Ester Gould en Sarah Sylbing ontwikkelden het idee en schreven het filmplan. Toen de financiering rond was, is Manon op zoek gegaan naar inhoudelijke verhaallijnen: kinderen, docenten, mentoren en schoolbesturen die het verhaal van de strijd voor gelijke kansen in het onderwijs treffend zouden kunnen vertellen. "Veel filmmakers bedenken een plan en zoeken dan mensen die in dat filmplan passen, terwijl je juist in de beginfase moet openstaan voor andere wendingen of invalshoeken."


Manon maakte eerder met hetzelfde team de serie Schuldig. Voor Klassen sloot Daan Bol aan als derde regisseur; iedere regisseur filmde een aantal kinderen. Manon hield alle regisseurs en dramaturge Chris Westendorp op de hoogte van de ontwikkelingen in de levens van de personages, zodat ze in samenspraak scènes en filmdagen konden bepalen.



Wat was de grootste uitdaging in het maakproces?


"De eerste grote uitdaging was dat ik op voorhand moest inschatten welke kinderen interessante hoofpersonen zouden zijn. De basisschoolkinderen zocht ik al in groep 7 en je weet natuurlijk nooit hoeveel en op welke manier ze zich dat schooljaar zullen ontwikkelen. Daarnaast was het heel lastig om in deze vaak kwetsbare gezinnen genoeg vertrouwen te winnen om als filmploeg bij alle betekenisvolle momenten toegelaten te worden. Je hebt niet alleen met de kinderen te maken, maar ook met complexe gezinssituaties, docenten, mentoren en schoolbesturen. Zij moeten allemaal achter ons staan om het project te realiseren."


"Bovendien werden we midden onze filmperiode overvallen door corona. Mijn belangrijkste zorg was om de kinderen niet uit het zicht te verliezen; ik heb nog nooit zoveel gebeld als in die periode en ging langs de deuren om toch op afstand nog even te kunnen horen hoe het met iedereen ging. Het was enorm zoeken naar wat wel en wat niet kon. We vroegen kinderen zelf opnames te maken en filmden de kinderen bij hun voordeur of op het balkon. We hebben daardoor wel bijzondere beelden kunnen maken die goed weergeven hoe die kloof tussen kansrijk en kansarm alleen maar groter werd."



Wat heeft de meeste indruk op je gemaakt?


"Waar mensen vaak niet bij stilstaan is dat je echt een band opbouwt met de hoofdpersonen wanneer je zo’n lange tijd betrokken bent. Wat je in de serie ziet is natuurlijk maar een deel van wat er speelt. Ik ben tijdens het maakproces dag en nacht bereikbaar; wanneer onverwachtse dingen gebeuren moet je snel kunnen schakelen. Ik werd gebeld toen Anyssa’s opa overleed en toen Gianny ineens vastzat. Juist die vertrouwensband maakt dat je soms hele schrijnende situaties van heel dichtbij meemaakt. Ik heb er regelmatig slapeloze nachten van gehad. Het is belangrijk om de realiteit te laten zien in de serie, maar je wil bovenal dat het goed gaat met de kinderen en hun ouders."



Hoe gaat het nu verder?


"Ik blijf betrokken na iedere documentaire waarvoor ik research heb gedaan. Ik heb nog steeds contact met mensen die ik jaren geleden gefilmd heb; dat is een keuze, maar ik vind dit zelf heel fijn. Ik heb met de kinderen in Klassen echt een band opgebouwd en ik blijf